จากเวิร์กช็อปสู่แปลงนา: ผลิตไบโอชาร์จากฟางข้าว

เส้นทางของโครงการเริ่มต้นใน เดือนมกราคม 2026เมื่อ GIZ, Planet2050, หน่วยงานเกษตรในพื้นที่ และ Enable Earth ร่วมจัดเวิร์กช็อปที่นครสวรรค์ให้กับเกษตรกรในพื้นที่มากกว่า 40 คน (เว็บไซต์โครงการ).

เวิร์กช็อปแนะนำเกษตรกรให้รู้จักการเปลี่ยน เศษวัสดุทางการเกษตรเป็นไบโอชาร์โดยสาธิตให้เห็นว่าฟางข้าวซึ่งมักถูกเผาหลังเก็บเกี่ยว สามารถนำมาแปรรูปเป็น วัสดุปรับปรุงดินไบโอชาร์ ที่ช่วยฟื้นฟูสุขภาพดินและกักเก็บคาร์บอนระยะยาวได้

ความสนใจจากทั้งเกษตรกรและหน่วยงานท้องถิ่นนำไปสู่ขั้นต่อไปอย่างรวดเร็ว คือการสาธิตในแปลงจริง แทนที่จะพูดถึงไบโอชาร์เพียงในทางทฤษฎี โครงการจึงออกแบบการทดลองเพื่อประเมินผลภายใต้สภาพการทำนาจริง

ทีมโครงการของ GIZ อธิบายว่า:

“หากโครงการนำร่องไบโอชาร์จากฟางข้าวของเราประสบความสำเร็จ นี่อาจเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญสำหรับหลายประเทศในภูมิภาค และจะสร้างแรงจูงใจที่ชัดเจนให้เกษตรกรปรับเปลี่ยนแนวทางปฏิบัติในปัจจุบัน”

ปิดวงจร: จากฟางข้าวกลับมาเป็นไบโอชาร์

หลังจบเวิร์กช็อป ฟางข้าวที่รวบรวมจากแปลงเกษตรในพื้นที่ถูกขนส่งไปยังโรงงานของ Enable Earth และเปลี่ยนเป็นไบโอชาร์คุณภาพสูงด้วยกระบวนการไพโรไลซิส

จากนั้นไบโอชาร์ถูกนำกลับไปยังแปลงนาที่เป็นต้นทางของฟางข้าว แนวทางแบบวงจรปิดนี้แสดงให้เห็นเศรษฐกิจหมุนเวียนในทางปฏิบัติ โดยเปลี่ยนเศษวัสดุเกษตรให้เป็นทรัพยากรที่ช่วยฟื้นดิน สนับสนุน การลด PM2.5 ด้วยการหลีกเลี่ยงการเผากลางแจ้งและช่วยกักเก็บคาร์บอนจากบรรยากาศในระยะยาว

ออกแบบการทดลองในแปลงจริง

เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2026โครงการเข้าสู่ขั้นต่อไป

มีการใส่ไบโอชาร์ใน แปลงนาสาธิตขนาด 1 ไร่ ที่นครสวรรค์ เพื่อประเมินว่าไบโอชาร์สามารถบูรณาการเข้ากับการทำนาจริงได้อย่างไร

การทดลองไม่ได้เปรียบเทียบเพียงไบโอชาร์กับการทำเกษตรแบบเดิม แต่ศึกษาว่าไบโอชาร์สามารถทำงานร่วมกับแนวทางการจัดการที่เกษตรกรใช้อยู่แล้วได้อย่างไร

แปลงสาธิตประกอบด้วย 4 แนวทางหลัก:

• การจัดการแบบเดิมโดยใช้ปุ๋ยเคมีเพียงอย่างเดียว
• การใช้ไบโอชาร์
• ไบโอชาร์ร่วมกับปุ๋ยคอกจากมูลสัตว์ที่ผ่านการหมัก
• ไบโอชาร์ร่วมกับปุ๋ยคอกหมักและสารจุลินทรีย์

เพื่อประเมินประสิทธิภาพการใช้ธาตุอาหารเพิ่มเติม แต่ละแนวทางถูกทดสอบภายใต้อัตราการใช้ปุ๋ยที่แตกต่างกัน:

• 100% ของอัตราปุ๋ยที่เกษตรกรใช้ตามปกติ
• สองในสามของอัตราปกติ
• ครึ่งหนึ่งของอัตราปกติ

การออกแบบนี้ช่วยให้ประเมินได้ไม่เพียงว่าไบโอชาร์ช่วยให้ข้าวเติบโตดีขึ้นหรือไม่ แต่ยังดูได้ด้วยว่าจะช่วยลดการใช้ปุ๋ยโดยยังรักษาผลผลิตได้หรือไม่

ผลเบื้องต้น: ไบโอชาร์กับการเติบโตของข้าว

หลังติดตามผลเพียงกว่าหนึ่งเดือน การสังเกตเบื้องต้นให้สัญญาณที่น่าสนใจ

ข้าวในแปลงที่ได้รับไบโอชาร์มีความสูงประมาณ สูงขึ้น 10% เมื่อเทียบกับแปลงควบคุมแบบเดิม

ที่น่าสนใจกว่านั้น แปลงที่ได้รับ ไบโอชาร์ร่วมกับมูลสัตว์หมักมีจำนวนหน่อมากขึ้นประมาณ 68–70% เมื่อเทียบกับแปลงควบคุม

แม้การทดลองจะดำเนินต่อไปตลอดฤดูปลูก แต่ผลเบื้องต้นนี้เป็นสัญญาณที่น่าสนใจว่าไบโอชาร์อาจช่วยส่งเสริมการตั้งตัวของข้าวในระยะแรกและการพัฒนาของต้นที่แข็งแรงขึ้น สำหรับภาพรวมเพิ่มเติมเกี่ยวกับการใช้ไบโอชาร์ในระบบนาข้าว อ่าน ไบโอชาร์ในนาข้าวไทย.

เรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับโซลูชันด้านสภาพภูมิอากาศของ Enable Earth

เปลี่ยนของเหลือทิ้ง ฟื้นฟูดิน กำจัดคาร์บอน หากต้องการทราบว่าโซลูชันไบโอชาร์ของ Enable Earth สามารถสนับสนุนเป้าหมายด้านความยั่งยืนหรือการเกษตรของคุณได้อย่างไร ติดต่อเราได้ที่ contact@enableearth.eco เพื่อเรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับบริการและโครงการภาคสนามที่กำลังดำเนินอยู่ในประเทศไทย